Avenue Brugmann, 247 - Brugmannlaan 247

Het is tegenwoordig niet meer voldoende bekend, maar van de honderden konvooien die de Joden vanuit heel Europa naar Auschwitz brachten, werd er slechts één met enig succes aangevallen door het verzet. En het was bij ons dat het gebeurde!
Drie jonge verzetsstrijders, waaronder een jonge joodse arts, Youra Livschitz, wisten op 19 april 1943 zelfs een trein te stoppen die 1.631 joden van de Dossinkazerne in Mechelen naar het sinistere vernietigingskamp vervoerde. Toegegeven, ze lieten slechts ongeveer 250 gevangenen tegelijkertijd vrij, terwijl 225 anderen voor de grens uit de trein konden springen, maar sommigen zouden dankzij hun heldenmoed tot het einde van de oorlog door de nazi-mazen gaan.

Hoe verrassend het ook mag lijken, het verhaal van Robert Maistriau, Youra Livchitz en Jean Franklemon was nog niet het onderwerp van een boek, terwijl de gebeurtenis aanleiding gaf tot nationale herdenkingen, toeval dat ze hun ietwat gekke gebaar maakten op dezelfde dag als de opstand in het getto van Warschau.

Dit is nu gedaan dankzij een Duitse journalist, Marion Schreiber, correspondent voor de "Spiegel" in België, die door een van de gevaren die een leven bezighoudt, een van de overlevenden van het konvooi in Brussel heeft ontmoet.

Onze zus besloot terug te gaan in de geschiedenis en slaagde er nog steeds in om de getuigenissen te verzamelen van zes overlevenden, van wat chronologisch het XXste konvooi was. Marion Schreiber had ook het genoegen Robert Maistriau te ontmoeten, die een paar jaar geleden de titel "Rechtvaardige onder de Volkeren" ontving omdat hij vele Joden had gered.
De man bleef zo bescheiden als destijds, wat nog meer diepte geeft aan zijn getuigenis.

Marion Schreiber had zich kunnen beperken tot het vertellen van het verhaal van de trein die moest stoppen op het open platteland in Boortmeerbeek, maar ze had het gelukkige idee om het onderzoek uit te voeren bij alle acteurs, zowel resistent als nazi's. Dit geeft een geschiedenisboek maar ook een heel spannende les in humanisme.

Altijd toeval: Simon Gronowski die Marion Schreiber inspireerde, heeft zelf net zijn vreselijke ervaring op papier gezet. Een uniek getuigenis omdat het laat zien hoe een 11-jarig kind van binnenuit leefde, een maand detentie in Dossin voordat hij naar Auschwitz ging. Zijn versie van het avontuur van Boortmeerbeek gaat gepaard met een mooie les van moed die het verdient om opgenomen te worden in het programma van morele of burgerschapscursussen ... omdat Simon Gronowski in de nasleep van het conflict alleen stond voor zijn lot na de dood van zijn vader.

40 jaar lang sprak hij nooit over zijn jeugd. Pas sinds 1993 besloot deze advocaat van de balie van Brussel om dit pijnlijke hoofdstuk te heropenen. Om zijn nakomelingen te verlichten. Dat geeft een bijzonder bewegend levend testament. '

CHRISTELIJKE LAPORTE

https://youtu.be/gbpmHrBhP1Q

Youra Livschitz, Georges, met zijn oorlogsnaam, geboren in Kiev in Oekraïne op 30 september 1917, geëxecuteerd door de Duitsers in Schaarbeek, op 17 februari 1944, is een Joodse held van het Belgische verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Hij leidde de aanval op het 20e konvooi in 1943.
Hij is de jongere broer van Alexandre Livschitz.

De ouders van Youra Livschitz, Rachel Mitschnik (geboren in 1889) en Szlema Livschitz, uit Kichinev in Bessarabia, verhuisden in 1910 naar München. Alexandre (Choura), de oudere broer van Youra, werd geboren in München op 20 april 1911. Geregistreerd op de medische school studeerde Szlema Livchitz in 1913 af.
Gevangen in de oorlogsstrijd, vluchtte het gezin en vestigde zich in Kiev, waar Youra Livschitz werd geboren, op 30 september 1917. Het echtpaar scheidde in 1928.

Rachel Mitschnik-Lisvchitz, die een jaar aan de Sorbonne in Parijs had gestudeerd, verhuisde met haar twee zonen naar Brussel. Rachel komt uit een rijke Bessarab-joodse familie. Ze bezoekt de wereld van de theosofie en integreert het gemeenschapsleven van dokter Nyssen (de Monada) die kunstenaars en intellectuelen aantrok.

Zijn kinderen gaan naar het Atheneum van Ukkel, waar ook Robert Leclercq, Robert Maistriau en Jean Franklemon bij zijn… Alexandre, jongvolwassene, wordt verliefd op een leraar die bedreven is in de Montessori-pedagogie, de familie wordt gevraagd de gemeenschap te verlaten en zal in de buurt vestigen, Avenue Brugmann. In 1931 ging Youra het vierde jaar in op het Atheneum van Ukkel, wat een ware smeltkroes bleek te zijn van vrije denkers en verzetsstrijders. Hij volgt de leer van zijn leraar, Léo Moulin, een overtuigd socialist, met wie hij altijd in contact zal blijven.
In die tijd bezochten de gebroeders Livchitz het linkse intellectuele milieu dat Hertz Jospa en zijn vrouw Yvonne bezochten. In oktober 1935 begon Youra geneeskunde te studeren aan de Vrije Universiteit Brussel (ULB). Hij zal samen met zijn jeugdvriend Robert Leclercq de Cercle du Libre Examen (Librex) organiseren, zal deel uitmaken van de theatergroep van de universiteit en hij zal de basketbalafdeling van de universiteit oprichten.
In de Librex-kring ontmoette hij enkele vrienden en wreef hij met Richard Altenhoff en Jean Burgers, die in 1942 Groep G. (groep verzetsstrijders) oprichtten.
Om de kost te verdienen is Youra een vertegenwoordiger van het Belgische farmaceutische bedrijf Pharmacobel.

In 1940 werd Youra geïnterneerd in het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel. In november 1941 besloot de ULB haar deuren te sluiten om zichzelf niet te corrumperen met de bewoners.
Youra behaalt haar medische graad voor een centrale jury, samengesteld uit professoren van alle universiteiten in het Koninkrijk.
In juni 1942 verbood een Duitse verordening Joodse artsen nu om te oefenen. Rachel Livschitz, Youra en Alexandre woonden toen Atelier Marcel Hastir bij, ook bijgewoond door Robert Leclercq, Ilya Prigogine, Paul Delvaux, René Magritte.
Als de Duitsers de bibliotheek van de theosofie in beslag hebben genomen, is de workshop niettemin een belangrijk bolwerk van deze filosofie en een valpunt voor de jonge verzetsstrijders die naar de BBC luisteren en deelnemen aan de distributie van clandestiene folders en kranten . Youra, die vloeiend Frans, Duits, Russisch en Engels spreekt, vertaalt uitzendingen en zet ze om in Radio Moskou.
Omdat hij zijn landgenoten wilde waarschuwen voor het lot dat de nazi's de joden hadden voorbehouden, werd hij nauw op de hoogte gehouden, met name door zijn vriend Hertz Jospa, via wie een socioloog, Victor Martin, naar Auschwitz was gegaan om het te onderzoeken. Bovendien begonnen 'ontsnapten' te getuigen.
In december 1942 schreef Youra naar verluidt dat het nazi-project "de totale uitroeiing van de Joodse bevolking in Europa was. De Vrije Universiteit Brussel organiseert nu ondergronds. Youra geeft lessen aan beginners en zo ontmoet hij Jacqueline Mondo die zijn partner wordt.
Het was ook in 1942 dat Youra een oorlogsdagboek begon, waar hij op het voorblad een zin van Saint-Exupéry herhaalde: "Wat zin geeft aan het leven, geeft betekenis aan de dood. "

Youra werkt via een professor aan de Vrije Universiteit Brussel voor de Britse inlichtingendienst: de Inlichtingendienst. Hij wilde actie ondernemen en een aanval opzetten op een deportatie-konvooi. Hij vertelt over zijn project aan het Belgische leger van de partizanen waartoe Alexandre behoorde, maar deze nemen af.
Youra werft dan direct twee van haar vrienden aan: Robert Maistriau en Jean Franklemon. Youra neemt contact op met haar vriend, Robert Leclercq, van Groep G, die hem in contact brengt met de wapenmanager van de groep: Richard Altenhoff die hem een wapen levert, een 6,35 mm.
De aanval wordt ontwikkeld in de werkplaats van Marcel Hastir, Handelsstraat 51 in Brussel. Het wordt de aanval van konvooi XX tussen Boortmeerbeek en Wespelaar. Richard Altenhoff, de "vierde man", werd op 3 juli 1943 gearresteerd, gemarteld en neergeschoten door de Duitsers.

Tijdens de aanval raakte Youra Livchitz gewond. Hij gaat naar de ouders van Jacqueline Mondo, Octave en Suzanne, die er alles aan doen om hem te behandelen. Youra wil absoluut haar teamgenoten waarschuwen zodat ze kunnen schuilen.
Hij droeg Jacqueline op om contact op te nemen met Pierre Romanovitch, zodat hij hen zou informeren. Pierre Romanovitch, die zich voordeed als een Russische graaf, was in feite een informant ten gunste van de nazi's.
De familie Mondo en vele andere verzetsmensen werden onmiddellijk gearresteerd. Octave en Suzanne worden op 1 juli 1943 opgesloten in de gevangenis van Sint-Gillis. Octave wordt op 20 juni 1944 in Ludwigsburg in Duitsland neergeschoten door de Duitsers en Suzanne wordt overgebracht naar Ravensbrück waar ze op 30 april 1945, de dag ervoor, stierf. van de bevrijding van het kamp.
Jacqueline en haar broer werden ook gearresteerd, maar werden in juni 1944 vrijgelaten.

Op 11 februari 1999 erkende Yad Vashem Octave Mondo en Suzanne Mondo-Watrin als Rechtvaardig onder de naties.
Na de oorlog werd Pierre Romanovitch ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

Youra Livchitz, aan de kaak gesteld door Pierre Romanovitch, werd op 13 mei 1943 door de Gestapo gearresteerd in de gebouwen van Pharmacobel, waarvan hij nu de wetenschappelijk directeur is.
Toch wist hij te ontsnappen uit hun pand aan de Louizalaan.
Hij en zijn broer worden opnieuw verraden en het busje dat hen door Frankrijk naar Engeland zou brengen, brengt ze rechtstreeks naar de Gestapo. Ze werden op 26 juni 1943 gearresteerd.
Ze werden beiden veroordeeld en geëxecuteerd in de National Shooting, een week na elkaar, Alexandre (Choura), 10 februari 1944, Youra, 17 februari 1944.

Hier is de brief die Youra Livchitz aan haar moeder uit Breendonk richt:

'Beste moeder, hoewel woorden niet bij machte zijn om alles uit te drukken wat ik voel, verlaat ik deze cel om rustig naar de andere kant van het leven te gaan - een kalmte die ook een ontslag is voor het onvermijdelijke. Om je te vertellen dat ik spijt heb van alles wat er is gebeurd, zou het nutteloos zijn. Ik heb veel meer spijt dat ik er niet ben geweest om je te helpen de eerste test te doorstaan - degene die je al hebt opgelopen: Choura.
Ik wilde daar zijn, zodat we met z'n tweeën konden werken in de wereld die gaande is. Lieve moeder, huil niet te veel terwijl je aan je kleintje denkt. Mijn leven is tot nu toe druk geweest, vol van alles en vooral fouten. Ik denk aan al onze vrienden die in de gevangenis zitten en neem me niet kwalijk. Herinner me pijnloos. Ik had tot het einde goede, uitstekende kameraden en zelfs nu voel ik me niet alleen. Mijn herinneringen voor iedereen. Beste moeder, ik moet afscheid nemen, de tijd dringt. Nogmaals, het waren niet de laatste momenten die het moeilijkst waren.
Heb vertrouwen en moed in het leven, tijd wist veel dingen uit. Denk dat we aan het front dood zijn, denk aan alle families, aan alle moeders die door de oorlog zijn getroffen, een oorlog waarvan we dachten dat we die allemaal eerder zagen eindigen.
Je liefhebbende zoon, Youra "

ici habitait
Youra LIVSCHITZ
« Georges » Résistant
NE 1917
ARRETE
BRUXELLES 26.6.1943
EXECUTE
TIR NATIONAL SCHAERBEEK
17.2.1944

ici habitait
Alexandre LIVSCHITZ
« Choura » Résistant
NE 1911
ARRETE
BRUXELLES 26.6.1943
EXECUTE
TIR NATIONAL SCHAERBEEK
10.2.1944

Hier herdacht

Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail