Kromme Elleboog 6

Vóór de oorlog waren de meeste joodse inwoners namelijk vertrokken, Zij verhuisden naar onder meer Apeldoorn, Culemborg en Amsterdam. Velen zijn daar alsnog opgepakt, op transport gesteld en vermoord in Auschwitz, Sobibor, Mauthausen of ergens in Midden-Europa. Op de struikeldrempel, op de plaats van de voormalige synagoge aan de Kromme Elleboog, staan hun 37 namen met leeftijd en plaats van overlijden vermeld. Op deze wijze blijven de personen, die allen in Gendringen zijn geboren of hebben gewoond, in herinnering. In Gendringen woonden bij het uitbreken van de oorlog uitsluitend nog gezinsleden van de joodse familie Spier. Salomon, Sophie en Jacob Spier hebben het overleefd op hun onderduikadres bij de familie Tuenter in Breedenbroek. Zij verhuisden in 1953 naar Terborg. Het meest markante familielid was Jacob (Jaap) Spier, die in de jaren dertig een niet onverdienstelijke voorhoedespeler was bij voetbalvereniging Gendringen. Ook baarde hij opzien door meerdere keren tot hilariteit van de toeschouwers als wielrenner deel te nemen aan de Ronde van Gendringen.

Door grondig onderzoek is de geschiedenis van het joodse leven in Gendringen en Ulft vastgelegd. In de loop van de 18e eeuw vestigden zich meerdere joodse families in Gendringen. Omstreeks 1800 woonden er 58 joden met namen als Bamberg, Heijman, Franken en Spier. Hun beroepen waren bijvoorbeeld koopman, kleermaker, veehandelaar en slager. Voor de godsdienstoefeningen kwamen zij bijeen in het huis van de voorganger. Daarna pachtte de kleine hechte joodse gemeenschap (kille) eerst een kerkgebouw voor 25 jaar op Kromme Elleboog 6. In 1811 lieten ze op deze plek een synagoge bouwen. In 1870 brandde het gebouw af. De kille liet een nieuw gebouw neerzetten dat in 1888 bijna weer afbrandde. In 1938 woonden er nog maar 13 joden in Gendringen. Op 8 maart 1945 verwoestte een vliegtuigbom het gebouw. Tijdens de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog is Emmerich als belangrijke industriestad gebombardeerd. Vermoedelijk is een uit de koers geraakte bom in Gendringen terechtgekomen op de synagoge, die daarna niet meer is herbouwd.

Hier herdacht

Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail