Lange Tiendeweg 54

Voor het pand aan de Lange Tiendeweg 54 vind je een opmerkelijk struikelsteentje (ook wel Stolpersteine genoemd). Hierop staat de naam van een meisje en een geboorte- en sterfdatum: Edith Roseij Beek, 1934 – 1943. Ze was negen jaar toen ze vermoord werd in Auschwitz. Over haar korte leven verschijnt binnenkort een boek, geschreven door familielid Paul Beek. “Toen ik achter haar verhaal kwam, wilde ik meteen meer weten”, legt Paul uit. “Het was vooral de eenzaamheid van haar verhaal dat mij zo raakte.”

Edith Beek, vader Arnold, moeder Clara en broertje Johan kwamen aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Gouda wonen. Haar vader was een gerenommeerd huisarts met een praktijk aan de Lange Tiendeweg. “Toen er steeds strengere regels kwamen voor Joden, is het gezin apart van elkaar ondergedoken”, vertelt Paul. Vader en moeder hielden zich schuil in Friesland, Johan verborg zich op de Veluwe en Edith dook onder bij A.G. Gunther. Hij was een dominee van de Remonstrantse kerk in Zwammerdam.

Het meisje bleef bijna een jaar in Zwammerdam, maar werd verraden en – na een kort verblijf in een weeshuis in Den Haag – naar Westerbork gebracht. Niet lang daarna wordt de negenjarige Edith zielsalleen naar Auschwitz gedeporteerd en daar direct bij aankomst vergast. Haar familie overleefde de oorlog wel.

“Haar vader Arnold heeft – net als Otto Frank – na de oorlog geprobeerd zijn dochter terug te vinden”, legt Paul uit. “Maar pas na het proces van haar verraders in 1948 kwam Arnold achter haar lot.”

Paul Beek doet al ruim tien jaar onderzoek naar zijn stamboom en vooral de tak van zijn vader – de Joodse tak – intrigeert hem. “Er zijn meer dan 120 Beek-familieleden in de oorlog vermoord. Ongelooflijk veel. Over een aantal van mijn familieleden heb ik geschreven op Oorlogsverhalen.com. Een joods gezegde luidt: zo lang er over mensen gesproken wordt, zijn ze niet echt dood. Daarom wilde ik het trieste verhaal van Edith opschrijven.”

Het boek over zijn nichtje is een documentatie van haar leven. “Alles wat ik over haar weet, heb ik beschreven”, vertelt hij. “Inclusief foto’s, documenten, artikelen en getuigenverklaringen. Ik heb daarbij veel hulp gehad van het Rode Kruis en Streekarchief Midden Holland. Als nabestaande heb ik ook toegang tot het Nationaal Archief in Den Haag. Ik heb daar de dossiers nagekeken van betrokken politiemensen die destijds in Zwammerdam gestationeerd waren en haar verhaal heb ik helemaal terug kunnen vinden.”

Paul doet al zo lang onderzoek naar zijn familie, dat hij goed weet waar hij moest zoeken. “Helaas is er niemand meer in leven van dit gezin of iemand die betrokken bij ze was.”

‘Het trieste leven van Edith Roseij Beek’ verschijnt 6 november bij uitgeverij Boekscout.

Hier herdacht

Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail