Victorieplein 9

Voorheen Daniel Willinkplein 9.
Sophia Ernst Levij, geboren 8 juli 1852 in Goersdorf, nabij Woerth, Bas-Rhin Alsace ten N. van Straatsburg. Trouwde 21 sept. 1875 met Frederic Joseph Ernst, in Parijs; toen was ze, volgens de trouwacte, ‘sans profession’.. Hoe en wanneer ze naar Nederland zijn gekomen, is onbekend. Haar man, die op een kantoor werkte, overleed in 1929. Ze hadden twee dochters: Rebecca, die waarschijnlijk al in 1939 overleed en Irma, de vrouw van de niet-Joodse arts Jan van Konijnenburg en moeder van Martha en haar broer Cornelis Jan Ernst.
Haar laatste woonadres was het Joodse pension Cohen, aan het Daniel Willinkplein 9/I. We weten niet, of de familie Van Konijnenburg, die lang in Haarlem woonde maar in 1936 naar Amsterdam terugkeerde (eerst in de Tesselschadestraat, later in de Euterpestraat [nu Gerrit van der Veewnstraat 76/I] haar suggereerde om hier te gaan wonen. Hier woonde ze met vier andere Joodse bewoners; zij was van hen de oudste; er waren nog drie dames en een alleenstaande heer. Sophie Ernst is de laatste van deze vijf bewoners die uit huis gehaald werd; ze werd op 14 augustus 1943 naar Westerbork getransporteerd en werd al twee weken daarna omgebracht in Auschwitz. Haar schoonzoon heeft op 13 september 1943 nog pogingen gedaan om haar vrij te krijgen door haar op de Puttkammer lijst te krijgen, uiteraard tegen een hoge prijs aan geld of juwelen. Hij was te laat. ‘Verdere stappen hebben geen doel’ zegt de registratiekaart van Westerbork twee dagen later. Haar overlijden werd eerst in juli 1951 officieel bevestigd in het bevolkingsregister.
We denken met eerbied aan dit Joodse leven. We weten heel weinig van haar bestaan, maar het kan niet anders, of haar dochter, schoonzoon en kleinkinderen, die niet ver van haar in de Euterpestraat woonden, hebben een innig contact met haar gehad. Dat mag, ondanks alle verschrikkingen van haar laatste levensjaren, een troost geweest zijn.

Eeen kort gedicht, geschrerven door Inez Meter (1925-2022), eerste stadsdichter van Gouda en ereburger van die stad:

GODLOF

Hun namen worden gered
keren terug in de stad
waar zij woonden

de weggevoerden

in de straat waar hun huis staat
in de stoep waar hun voetstap ligt
zal hun leven en
na de wegvoering ook
hun-niet-meer-leven
leesbaar zijn

leesbaar voor ieder
die daar even stil zal staan
stil zal zijn

in hun namen keren zij weer.

Hier herdacht

Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail