Sumatrastraat 3 Enschede
Op 31 maart 1945 stonden de Canadezen op het punt Enschede in te nemen, er werd al gevochten aan de randen van de stad. Het verzet was gereed om daarbij te helpen, ook de groep rondom Gerrit ter Borg. Het wachten was op instructies. Die kwamen op die dag van Karl Huschka; via de tussenpersoon Izaks deelde hij Gerrit mee dat de groep die avond bij elkaar moest komen voor belangrijke bevrijdingsberichten. Gerrit waarschuwde de leden van zijn groep dat ze die avond bij hem thuis moesten komen: Sumatrastraat 3. Lang niet iedereen kon op tijd zijn, maar om zeven uur waren in het huis aanwezig: Gerrit ter Borg, zijn vrouw Jonetta, hun tweejarig zoontje Gerrit en zes verzetsmensen. De vader en moeder van Gerrit waren toevallig op bezoek. De elfjarige dochter Hannie was buiten aan het knikkeren.
Het werd geen bevrijdingsbijeenkomst, want er was verraad, sterker nog: de vergadering was georganiseerd door Huschka om de hele verzetsgroep te kunnen overvallen. Om ongeveer zeven uur reden drie overvalwagens de Sumatrastraat in. Onder leiding van de SD-chef Schöber omsingelden de Duitsers het huis en drongen naar binnen. Oma Ter Borg verstopte zich onder de tafel, de anderen probeerden zich overal te verbergen, tot op de zolder.
De SD'ers verspreidden zich door het huis. Iedereen die ze in het vizier kregen, werd meteen doodgeschoten. Bij Jonetta ter Borg en haar kind aarzelden ze. Onder begeleiding van een SD'er mocht ze haar kind wegbrengen. Ze stak schuin de straat over en legde het jongetje in de armen van haar dochter Hannie, die naar slager Amelink was gevlucht. Jonetta's woorden zijn onthouden: Hier is Gerrit, zorg goed voor hem. Je vader is dood en ik moet terug. Ze werd tegengehouden, maar ze riep: Ik moet terug, want anders worden jullie ook allemaal doodgeschoten. Toen liep ze weg. Hannie zag dat haar moeder viel. Jonetta werd naar huis gesleurd door de SD'er. Volgens oma Ter Borg, die onder de tafel zat, is ze aan tafel gaan zitten en met een nekschot gedood. Na het bloedbad reden de Duitsers weg.
De eerste die het huis durfde binnengaan, was bakker de Jong, die vlakbij zijn winkel had. Door het hele huis lagen dode lichamen. Op de zolder was een begin van brand door een handgranaat; die wist hij te blussen. Eén van de slachtoffers bleek nog in leven, maar overleed op weg naar het ziekenhuis. Oma Ter Borg overleefde de moordpartij: ze hadden haar niet ontdekt onder de tafel.
De slachtoffers waren: Gerrit ter Borg, zijn vrouw Jonetta ter Borg-Elfering, zijn vader Gerard ter Borg, Piet Zandbergen, Wieger Mink, Tonny van Essen, Gerard Rutgers, Johannes Francoijs. J.H. Bosch. Hennie Wennink van dezelfde verzetsgroep is op dezelfde avond aan de Zweeringweg door de SD doodgeschoten.
De volgende dag werd Enschede bevrijd door de geallieerden.
Oorlogsgravenstichting heeft een video gemaakt:
https://youtu.be/Jsx4rZxx5a0
Hier herdacht Jonetta ter Borg-Elfering 1905 – 1944 Gerrit Engelbert ter Borg 1904 – 1945 Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail