Bergstraat 8 Urmond
Op woensdag 3 november 2021 werden voor het eerst in de gemeente Stein 2 Stolpersteine geplaatst. Dat gebeurde in Urmond, pal voor het huis in de Bergstraat 8 waar tot 1943 vader Nathan en dochter Bertha Claessen woonden. Zij overleefden hun deportatie naar concentratiekampen niet. De hemel huilt mee. De Pavane van de Franse componist Gabriel Fauré, uitgevoerd door een trompettist Jan Toom Fernhout, maakt de sfeer nog stemmiger dan die al is. De aanleiding van de bijeenkomst in de Bergstraat in Urmond is dan ook geen leuke. Pal voor het huis op nummer 8 worden vanmiddag in de stromende regen twee Stolpersteine in het trottoir gelegd. Die moeten ervoor zorgen dat de deportatie van de vroegere bewoners Nathan en Bertha Claessen, vader en dochter, nooit vergeten wordt. Jaarlijks klinkt de naam van Bertha tijdens het dodenappel, onderdeel van de officiële herdenking rond het borstbeeld van kapelaan Berix in Meers. Ze is geboren op 24 september 1896 als dochter van veehandelaar Nathan Claessen en Emma Spier. Bertha is één van de 46 personen uit de gemeente Stein die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen. Zij werd op 46-jarige leeftijd op 9 april 1943 thuis gearresteerd en een kleine twee maanden later naar vernietigingskamp Sobibór in Polen getransporteerd. Daar is zij niet veel later vergast. Historicus Harry Strijkers, die op verzoek van voorzitter Han Frenken van Stichting Ultraloop en middelbare school Groenewald onderzoek deed naar de deportatie van vader en dochter Claessen, leest tijdens de ceremonie woensdagmiddag een gedicht voor, dat de gruwelen in Sobibór goed weergeeft. Er rijdt door mijn hoofd een trein vol Joden. Ik leg het verleden als een wissel om en ik tel de veewagons met de grendels: vijftig wagons, in elke wagon vijftig mensen. Men ligt geklemd tussen ledematen, men is drager of gedragene, gevangenen van elkaar. In het duister van de wagon. In het duister zonder water. Zonder lucht, zonder hoop. Over vader Nathan is minder bekend. Naar verluidt zit hij in een psychiatrische instelling als hij eveneens in 1943 naar Kamp Vught wordt overgebracht. De slechte behandeling daar en de toch al broze gezondheid worden hem fataal. Het zijn dan ook de eerste Stolpersteine in de gemeente die in de Bergstraat gelegd worden. Na de familie Claessen bivakkeerde onder andere meervoudig voetbalinternational en Fortuna-vedette Wilbert Suvrijn in het pand. Tegenwoordig woont er een piloot. In Nederland liggen nu rond de 7000 ‘struikelstenen’, bedacht door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, die gedenkstenen ging leggen op de stoep voor de vroegere woningen van mensen die door nazi’s verdreven, gedeporteerd of vermoord zijn. Burgemeester Marion Leurs van de Gemeente Stein zegt tijdens de stolperstein legging de volgende memorabele woorden „Naar wat hier exact gebeurd is, blijft het gissen. Maar vergeten mogen we het nooit. Ook in de huidige wereld staan mensen lijnrecht tegenover elkaar. Laten we leren van de gebeurtenissen in het verleden.”
Hier herdacht Bertha Claessen 1896 – 1943 Nathan Claessens 1863 – 1943 Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail