Diezerstraat 90

Als de oorlog uitbreekt heeft instrumentmaker Levie de Leeuw al bijna 20 jaar een muziekhandel in Zwolle.
De zaak wordt in februari 1921 geopend aan het Diezerplein 39. In de jaren erna verhuizen gezin en winkel naar de Melkmarkt 3 (1922), Voorstraat 8 (1928), Diezerstraat 81 (1931) en uiteindelijk, in 1937, naar Diezerstraat 90.Levie verkoopt en repareert muziekinstrumenten en handelt in bladmuziek, grammofoons endergelijke artikelen. Zijn beide zoons werken ook in de zaak, Meijer Levie als kantoorbediende, Mozes vanaf 1940 als vennoot. Het is niet bekend of zijn vrouw Aaltje ook in de zaak werkt.
Begin 1942 wordt de zaak onteigend en door een (Nederlandse) zaakwaarnemer in enkele maanden richting liquidatie geleid. Door de onteigening van de zaak moet het gezin op 14
juli 1942 elders gaan wonen; zij vinden onderdak bij familie in de Nieuwstraat 57. Diezelfde maand trouwt de 22-jarige Meijer Levie met de 25-jarige Dina Bettie Jacobs, dienstmeisje
van beroep. Ook zij wonen noodgedwongen in de Nieuwstraat 57.
In de Diezerstraat 90 vestigt zich een nationaalsocialistische boekhandel. Zoon Meijer Levie geeft geen gehoor aan de oproep om op 1 september 1942 op het Zwolse station te verschijnen voor transport naar een werkkamp nabij Heerenveen, waardoor hem
arrestatie boven het hoofd hangt. We weten niet of Meijer Levie samen met zijn vrouw Dina is ondergedoken, wel dat zij half januari 1943 samen in Assen worden gearresteerd en
vandaar direct als strafgevallen op transport worden gesteld naar Westerbork. Tien dagen later gaat het jonge echtpaar op transport naar Auschwitz, waar Dina direct na aankomst is
vermoord, 25 jaar oud. Meijer Levie wordt geselecteerd voor het werkkamp waar hij het werk ruim een maand volhoudt. In een van de zeldzaam bewaarde Sterbebücher van
Auschwitz wordt zijn overlijden op 25 februari 1943 genoteerd; in zijn later opgemaakte Nedelandse overlijdensakte staat 31 januari 1943. Hij werd 23 jaar oud.
Het is aannemelijk dat ook de oudste zoon, Mozes, is opgeroepen voor een werkkamp en dat hij wel is gegaan. Evenals duizenden andere Joodse mannen wordt hij tussen 3 en 5 oktober
1942 naar Westerbork gebracht. Hij ontsnapt daar na een paar dagen (op 8 oktober), maar wordt bijna drie maanden later (op 15 januari 1943) opgepakt in Amsterdam. Hij wordt in kamp Vught gedetineerd en eind maart 1943 gaat hij als strafgeval naar Westerbork. Drie maanden later wordt hij op transport gesteld naar Sobibor, waar hij wordt vermoord, bijna 28 jaar oud.
Vader Levie en moeder Aaltje zijn niet van huis gehaald bij de grote deportaties uit Zwolle van begin oktober en half november 1942. Half oktober 1942 wordt Levie gezocht op
verdenking van onderduik. Waarschijnlijk wordt Levie in de onderduik gearresteerd. Op 26
november 1942 komt hij samen met Aaltje aan in Westerbork. Zij worden op 8 december 1942 op transport gesteld naar Auschwitz. Daar overlijden zij kort na aankomst, 52 en 49 jaar oud.
Vrijwel het gehele gezin heeft geprobeerd aan deportatie te ontsnappen. Onderduiken of niet verschijnen na een oproep om je te melden voor een werkkamp of ontsnappen uit kamp
Westerbork – zij hebben op zijn minst dát gedaan. Het geeft aan dat zij hebben geprobeerd het vege lijf te redden. Zij gaven zich niet zomaar gewonnen.

Hier herdacht

Is een steen hier beschadigd of weg? Laat het ons weten per e-mail