Midden in de nacht voeren Duitse Gestapo-agenten een inval uit in verschillende huizen in Tessenderlo en arresteren Frederic, Petrus, Frans, Albert en Jozef, allen leden van de verzetsgroep BNB. Ze worden beschuldigd van verzetsactiviteiten en het helpen van onderduikers, waarna ze naar Duitsland worden gedeporteerd en naar verschillende werkkampen en concentratiekampen gestuurd, waaruit geen van hen ooit terugkeert.
Op 10 mei 1944 wordt vanuit de gevangenis in Antwerpen een brief van Frans verstuurd naar zijn hoogzwangere vrouw: “Hoe gaat het met je, Vitaline? Ik hoop dat wanneer je dit briefje ontvangt, de baby al geboren is en dat alles goed is verlopen. Vraag me niet hoe ik me erover voel; die gedachte kwelt me dag en nacht.” Precies op diezelfde 10e mei wordt hun jongste zoon geboren.
Vitaline blijft geloven in de terugkeer van Frans. Jaren na de oorlog laat ze zelfs een familiefoto maken zodat Frans kan zien hoe de kinderen zijn opgegroeid, hoewel er geen adres is om die naar toe te sturen…
De officiële verklaring luidt: „Overleden aan uitputting tijdens het transport.“ Dat is wat ze na de oorlog over haar man te weten komt. Om meer te weten te komen, gaat ze op zoek naar getuigenissen van overlevenden. Ze puzzelt stukjes informatie bij elkaar, maar er is weinig: “Frans was volledig uitgeput toen ik hem voor het laatst zag.” “Ik heb nooit gezien dat hij mishandeld werd, maar aan zijn verwondingen kon ik zien dat hij ernstig mishandeld was.”
Net als bij Vitaline blijven veel families achter met diepgaande onbeantwoorde vragen. Overlevenden van de kampen doen hun best om familieleden zo nauwkeurig mogelijk te informeren, maar getuigenissen zijn soms verwarrend of tegenstrijdig. Mensen hadden zoveel gruwelen doorstaan dat het begrijpelijk is dat herinneringen in elkaar overlopen en datumgegevens door elkaar raken.
Is Frans tijdens een transport tussen twee kampen aan uitputting gestorven? Of is hij tijdens dat transport neergeschoten, zoals één verslag suggereert? Vitaline en zijn vijf jonge kinderen zullen het nooit met zekerheid weten.
