Stolpersteine worden aangevraagd en betaald door particulieren en lokale groepen. Wie de steen betaalt, is de sponsor. Familieleden, buurtbewoners, scholen, lokale stichtingen en historische verenigingen kunnen die rol vervullen. Kosten en wachttijden verschillen per land en per organisatie, dus vraag de organisatie die u benadert naar haar eigen voorwaarden.
Welke stappen zijn er?
Lokale vrijwilligers onderzoeken eerst het leven van de persoon in archieven. Ze zoeken naar familie en vragen de gemeente om toestemming, want de stoep is openbare grond. Lokale groepen en de gemeente zijn de eerste contactpunten. Vraag ook na of er al een steen ligt, want iedere persoon krijgt één steen.
Controleer eerst op de kaart van Stolpersteine.app of er al een steen ligt. Op de kaart ziet u wie er bij een adres wordt herdacht. Het opschrift van een steen bevat meestal de naam, het geboortejaar en wat er gebeurde, zoals de datum en plaats van arrestatie of deportatie, en de plaats en datum van overlijden. Voor die gegevens is onderzoek nodig.
Welk adres hoort erbij?
De steen ligt voor de laatste woning die de persoon zelf koos, voordat die gedwongen moest verhuizen, onderdook of werd gearresteerd. Soms is het een werkplek of school. Iedere persoon krijgt een eigen steen. Families krijgen stenen naast elkaar, zodat ze samen voor hun woning liggen. Er worden ook stenen gelegd voor mensen die overleefden, zodat families compleet worden getoond.
Waar zoekt u informatie?
Deze archieven zijn bruikbaar voor onderzoek naar een persoon. Gebruik ze om na te gaan wie die persoon was, waar hij of zij woonde en wat er met die persoon is gebeurd. Een overzicht vindt u ook op de linkpagina van Stolpersteine.app.
- Joods Monument
- Oorlogsgravenstichting
- Netwerk Oorlogsbronnen
- Arolsen Archives
- Yad Vashem
- Kazerne Dossin
- stolpersteine.eu
Informatie doorgeven
Weet u meer over iemand, bijvoorbeeld een foto, een verhaal of een correctie? Dan kunt u dat sturen naar de stichting, via [email protected]. Die stichting houdt sinds 2019, samen met lokale organisaties, een database bij van de stenen in Nederland en België.
Wilt u zien welke stenen er bij een adres liggen? Open dan de kaart op Stolpersteine.app.
Lees verder
Wie beslist of er een Stolperstein komt te liggen?
Particulieren en lokale groepen nemen het initiatief. Vrijwilligers zoeken naar familie, en de gemeente geeft toestemming omdat het trottoir openbare grond is.
Wat gebeurt er bij het leggen van een Stolperstein?
Een Stolperstein wordt gelegd tijdens een kleine plechtigheid in de stoep, vaak met familie, buren en schoolkinderen. De namen worden voorgelezen.
Hoe vindt u meer over de persoon op een struikelsteen?
Zoek de naam, het geboortejaar en het adres van de steen op in de archieven op deze site. Vindt u iets nieuws, stuur het dan naar de stichting.




