Waarom laat München geen Stolpersteine toe?

De stad München staat geen Stolpersteine toe op openbare grond. In plaats daarvan gebruikt de stad gedenkplaten en stèles aan muren en palen. Het besluit volgt uit het bezwaar tegen de vorm van het project.

Het bezwaar

De bekendste criticus is Charlotte Knobloch, lange tijd voorzitter van de joodse gemeenschap in München. Volgens haar liggen de namen van slachtoffers op de grond, waar mensen overheen lopen. De stenen liggen gelijk met de stoep, dus de namen liggen op de plek waar mensen lopen. Elke steen is voor één persoon. Families krijgen stenen naast elkaar, zodat ze weer samen zijn voor hun woning. Stenen worden gelegd met een kleine plechtigheid, vaak met nabestaanden, buren en schoolkinderen.

Het antwoord van de voorstanders

Voorstanders antwoorden dat voorbijlopen geen gebrek aan respect is. Het buigen om de naam te lezen is juist het punt van de steen. Veel nabestaanden vragen zelf om een steen. De vorm komt van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, die het idee in 1992 bedacht. Op 16 december 1992 legde hij de eerste steen voor het historische stadhuis van Keulen, ter herinnering aan het bevel uit 1942 om Sinti en Roma naar Auschwitz te deporteren.

Waar de stenen wel liggen

De eerste Stolpersteine voor afzonderlijke personen werden in 1995 in Keulen gelegd en in 1996 in Berlijn-Kreuzberg, aanvankelijk zonder officiële toestemming. In 1997 werden de eerste officieel goedgekeurde stenen gelegd in St. Georgen bij Salzburg in Oostenrijk. Vanaf 2000 gaf de stad Keulen toestemming, en vanaf daar groeide het project. Er liggen nu meer dan 100.000 Stolpersteine in ongeveer 30 Europese landen. Particulieren en lokale groepen vragen om een steen en betalen die ook, onder wie nabestaanden, bewoners, scholen en historische verenigingen. Lokale vrijwilligers vragen de gemeente om toestemming, omdat de stoep openbare grond is.

Stichting 18 September in Eindhoven houdt sinds 2019 een database bij van Stolpersteine in Nederland en België, samen met lokale organisaties, en nu ook van stenen in andere landen. Demnig heeft jarenlang de meeste stenen zelf gelegd. Heeft u meer over iemand te melden? Dan kunt u dat sturen naar [email protected].

Vind stenen in andere steden op de kaart van Stolpersteine.app.