Struikelstenen in de klas: een les of werkstuk

U kunt Stolpersteine gebruiken in een les of een werkstuk. Begin met één steen, bij voorkeur in de buurt van de school. Lees de tekst met de klas, zoek het adres op de kaart en onderzoek daarna de persoon in de archieven. Zo ziet de klas dat de stenen herinneren aan echte mensen, die in een echte straat hebben gewoond.

Lees de steen

Lees de inscriptie samen. De meeste stenen beginnen met „HIER WOONDE”, daarna volgen de naam, het geboortejaar en wat er met de persoon is gebeurd. Laat leerlingen de woorden opschrijven die ze niet kennen, zoals „ondergedoken”, „gedeporteerd” of „verzet”. Bespreek daarna samen wat de woorden betekenen. Zoek daarna het adres op de kaart. Daar zoekt u op naam, straat of plaats en ziet u wie er bij een adres wordt herdacht. Op de kaart staat ook een foto van de persoon, als die beschikbaar is. Niet alle stenen liggen voor een huis: sommige liggen voor een school of werkplek, en dat kan een goed begin zijn.

Onderzoek in de archieven

Lokale vrijwilligers zoeken het leven van de persoon uit in archieven, zoeken familie en vragen de gemeente om toestemming. Een klas kan hetzelfde doen met de archieven die op de linkpagina staan:

• Joods Monument
• Oorlogsgravenstichting
• Netwerk Oorlogsbronnen
• Arolsen Archives
• Yad Vashem
• Kazerne Dossin
• stolpersteine.eu, de eigen site van Gunter Demnig

Schoonmaken en een plaatsing bijwonen

Iedereen mag een steen poetsen, daarvoor is geen toestemming nodig. Gebruik een messing- of koperpoets op een zachte doek, niet direct op de steen. Een oude tandenborstel helpt bij de letters. Een kniekussen helpt daarbij. Voor zware vervuiling gebruikt u eerst een allesreiniger met een schuursponsje, en voor kalkaanslag azijn. Gebruik geen staalwol, draadborstels of sterke zuren, want die krassen het messing. Stenen moeten minstens één keer per jaar worden gepoetst. Veelgebruikte data zijn 27 januari (Internationale Dag van de Holocaustherdenking), 4 mei (Dodenherdenking) en 9 november (verjaardag van de Novemberpogroms van 1938).

Bij een plaatsing zijn vaak nabestaanden, buren en schoolkinderen aanwezig. De namen worden voorgelezen en vaak worden er bloemen gelegd.

Zoek op de kaart op straat of plaats naar de stenen bij uw school.