Hoe legt u struikelstenen uit aan kinderen?

Begin bij de steen zelf. Laat een kind het messing plaatje in de stoep zien, lees de tekst hardop voor en laat het kind de naam lezen. Leg daarna uit dat een Stolperstein staat voor de laatste woning die iemand zelf heeft gekozen, voordat die persoon moest verhuizen, onderduiken of gearresteerd werd. Op de steen staat „HIER WOONDE”, wat betekent: hier woonde deze persoon.

Wat er op de steen staat

De meeste stenen beginnen met „HIER WOONDE” in het Nederlands, „HIER WOHNTE” in het Duits of „ICI HABITAIT” in het Frans. Die woorden betekenen steeds hetzelfde. Daarna volgen de naam, het geboortejaar en wat er met de persoon is gebeurd. Op sommige stenen staat „hier werkte” of „hier studeerde” in plaats van „hier woonde”. Leg de woorden een voor een uit. Oudere kinderen kunnen deze woorden opzoeken:

• geboren: de datum of het jaar van geboorte
• ondergedoken: de persoon verborg zich
• gearresteerd: de persoon werd opgepakt
• gedeporteerd: de persoon werd weggevoerd naar een kamp
• gevlucht: de persoon vluchtte
• overleefd: de persoon overleefde de oorlog

Waarom de steen voor een huis ligt

Een steen is voor één persoon. Gezinnen krijgen stenen naast elkaar, zodat ze weer samen zijn voor hun huis. Er liggen ook stenen voor mensen die de vervolging overleefden, bijvoorbeeld omdat ze waren gevlucht of ondergedoken. Sommige stenen liggen niet voor een huis maar voor een school of werkplek. Leg uit dat de steen op straat ligt omdat de persoon daar vroeger woonde of werkte.

Vragen van kinderen

Beantwoord vragen eerlijk en kort, en zeg het als u iets niet weet. Een kind vraagt misschien waarom sommige mensen om de stenen heen lopen. De meeste mensen doen dat zodra ze de steen zien. Schoolkinderen zijn bij een plaatsing vaak aanwezig, samen met nabestaanden en buren. Dan worden de namen voorgelezen. Ook is niet iedereen het eens met de vorm, omdat de namen op de grond liggen waar mensen overheen lopen. Kunstenaar Gunter Demnig bedoelde juist dat mensen zich bukken om de naam te lezen, omdat men met het hoofd en het hart struikelt.

Zoek op de kaart op straatnaam naar de stenen bij u in de buurt.