Wie zorgt voor de Stolpersteine in mijn stad?

Stolpersteine komen tot stand dankzij particulieren en lokale groepen. Zij vragen een steen aan en betalen die. Dat zijn familieleden, bewoners, scholen, lokale stichtingen en historische verenigingen. Lokale vrijwilligers doen het onderzoek, zoeken naar familie en vragen de gemeente om toestemming, omdat het trottoir openbare grond is.

Wie betaalt een steen?

Een sponsor betaalt voor een steen. Veel familieleden vragen zelf om een steen. Families krijgen stenen naast elkaar, zodat ze weer samen zijn voor hun huis. Kosten en wachttijden verschillen per land en per organisatie. Daarom noemen we hier geen bedragen.

Het werk van de vrijwilligers

Vrijwilligers zoeken in archieven naar wat er met de persoon is gebeurd. Ze zoeken naar familie en vragen daarna de gemeente om toestemming. Bij het leggen van een steen zijn vaak buren, familie en schoolkinderen aanwezig. Gunter Demnig legde lange tijd de meeste stenen zelf. Voor het onderzoek zijn archieven zoals het Joods Monument en de Oorlogsgravenstichting nuttig.

Wie beheert de gegevens?

Stichting 18 September is een stichting in Eindhoven. Sinds 2019 houdt zij samen met lokale organisaties een database bij van Stolpersteine in Nederland en België, en inmiddels ook van stenen in andere landen. Iedereen mag een steen schoonmaken, zonder toestemming. Is een steen beschadigd, gestolen of verwijderd bij wegwerkzaamheden, meld dat dan bij de lokale Stolpersteine-groep of de gemeente. Dan kan de steen worden teruggeplaatst of vervangen.

Welke groepen worden herdacht

De stenen herdenken mensen uit alle groepen die de nazi’s tussen 1933 en 1945 vervolgden. Dat zijn onder meer joden, Sinti en Roma, mensen die om politieke redenen werden vervolgd, verzetsstrijders, homoseksuele mannen, Jehovah’s Getuigen, slachtoffers van de „euthanasie”-moorden op zieke en gehandicapte mensen, dwangarbeiders, deserteurs en gewetensbezwaarden. Ook voor mensen die overleefden, bijvoorbeeld door te vluchten of onder te duiken, worden stenen gelegd, zodat gezinnen compleet worden getoond.

Stolpersteine liggen in ongeveer dertig Europese landen. De stichting werkt samen met lokale organisaties, en er is een gratis app voor iPhone en Android.

Op de kaart ziet u per adres wie er wordt herdacht, en welke stenen er in een plaats liggen.

Zoek op de kaart van Stolpersteine.app op plaatsnaam om te zien welke stenen er in uw stad liggen.