Een Stolperschwelle is een lange strook messing met één tekst voor de hele groep. Het woord is Duits. Het is een andere vorm dan de losse Stolperstein. In het Engels heet het 'stumbling threshold'. De Stolperschwelle wordt gebruikt op plekken waar heel veel mensen slachtoffer werden.
Verschil met een Stolperstein
Een gewone Stolperstein is bedoeld voor één persoon. Een Stolperschwelle heeft in plaats daarvan één tekst voor de hele groep. Een Stolperstein is een betonblokje van ongeveer 10 bij 10 bij 10 centimeter met een messing plaatje bovenop. De tekst is letter voor letter met de hand in het messing geslagen. Families krijgen stenen naast elkaar, zodat ze weer samen zijn voor hun woning.
Waar het project vandaan komt
Het idee is van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, geboren in 1947 in Berlijn. Hij bedacht het in 1992. Op 16 december 1992 legde hij de eerste steen voor het historische stadhuis van Keulen. Stolperstein betekent 'struikelsteen'. Er liggen nu meer dan 100.000 stenen, in ongeveer 30 Europese landen. In Nederland werden de eerste stenen in 2007 gelegd, in Borne. België volgde in 2009. Samen liggen er in Nederland en België meer dan 15.600 Stolpersteine, volgens cijfers van Stichting 18 September in Eindhoven.
De eerste Stolpersteine voor afzonderlijke personen werden in 1995 in Keulen gelegd, aanvankelijk zonder officiële toestemming. Stenen worden gelegd in een kleine plechtigheid, waarbij de namen worden voorgelezen en vaak bloemen worden gelegd.
Wie er worden herdacht
Stenen worden gelegd voor de groepen die de nazi's tussen 1933 en 1945 vervolgden. Dat zijn onder meer joden, Sinti en Roma, mensen die om politieke redenen werden vervolgd, verzetsstrijders, homoseksuele mannen, Jehovah's Getuigen, slachtoffers van de euthanasiemoorden op zieke en gehandicapte mensen, dwangarbeiders, deserteurs en gewetensbezwaarden. Ook mensen die overleefden krijgen een steen, bijvoorbeeld omdat zij vluchtten of ondergedoken zaten. Zo worden families compleet getoond.
Sinds 2005 worden de stenen met de hand gemaakt door beeldhouwer Michael Friedrichs-Friedlaender in Berlijn. Stichting 18 September in Eindhoven houdt sinds 2019 een database bij van Stolpersteine in Nederland en België, en nu ook van stenen in andere landen.
Zoek stenen in de buurt op de kaart van Stolpersteine.app.
Lees verder
Hoe vindt u Stolpersteine in uw buurt?
Zoek op de kaart op straat, plaats of naam, of gebruik de gratis app voor iPhone en Android. Bij een adres kunt u ook een wandelroute langs stenen maken.
Een Stolperstein voor mijn huis: wat betekent het?
Een Stolperstein voor een huis markeert de laatste woning die de herdachte persoon zelf koos. U kunt het adres op de kaart opzoeken en de steen schoonhouden.
Waarom liggen er meerdere Stolpersteine voor één huis?
Voor één huis liggen soms meerdere Stolpersteine. Elke steen is voor één persoon en ligt voor de laatste woning die die persoon zelf koos.
