Is het respectloos om op een Stolperstein te staan?

Per ongeluk op een Stolperstein stappen is volgens het project geen vergrijp. De stenen liggen gelijk met de stoep, dus mensen lopen er overheen. De meeste mensen stappen er omheen zodra ze de steen opmerken. Of het respectloos is, wordt niet door iedereen hetzelfde gezien.

Gunter Demnig, de Duitse kunstenaar die het idee in 1992 bedacht, zegt dat men niet letterlijk over de stenen struikelt. Men struikelt met het hoofd en het hart. Om de naam te lezen, moet u zich buigen. Stolperstein betekent 'struikelsteen'.

Een steen ligt voor de laatste woning die de persoon vrij koos, voordat hij of zij werd gedwongen te verhuizen, ondergedoken ging of gearresteerd werd. Soms is het een werkplek of school. Bij het leggen van een steen worden de namen voorgelezen, en vaak worden er bloemen gelegd. Demnig citeert vaak een spreuk uit de Talmoed: een mens wordt pas vergeten als zijn of haar naam vergeten wordt.

Wat voorstanders zeggen

Voorstanders antwoorden dat voorbijlopen geen gebrek aan respect is. Het buigen om te lezen is juist het punt van de steen. Veel nabestaanden vragen zelf om een steen.

Waarom de vorm omstreden is

Niet iedereen is het eens met de vorm. Charlotte Knobloch, lange tijd voorzitter van de joodse gemeenschap in München, vindt dat de namen van slachtoffers op de grond liggen, waar mensen overheen lopen. Zij is de bekendste criticus van het project.

Wat u kunt doen

Om de tekst te lezen, buigt u zich naar de steen. De tekst is letter voor letter met de hand in het messing geslagen. De tekst begint meestal met 'HIER WOONDE', gevolgd door de naam, het geboortejaar en wat er gebeurde. Is een steen beschadigd? Meld het dan bij de lokale groep of bij de gemeente.

Stichting 18 September in Eindhoven houdt sinds 2019 een database bij van Stolpersteine in Nederland en België. Demnig heeft jarenlang de meeste stenen zelf gelegd. Heeft u meer over iemand te melden, zoals een foto, een verhaal of een correctie? Dan kunt u dat sturen naar de stichting: [email protected].

Vind de stenen in de buurt op de kaart van Stolpersteine.app.