پرسش‌های نخست
سنگ‌های طلایی روی پیاده‌رو چه هستند؟
مربع‌های درخشان، Stolpersteine هستند، یعنی سنگ‌های یادبود برای کسانی که نازی‌ها آزارشان دادند. هر کدام جلوی آخرین خانه‌ای قرار دارد که فرد آزادانه برگزیده بود.
صفحه‌های برنجی روی پیاده‌روهای اروپا: معنایشان چیست؟
صفحه‌های برنجی کوچک روی پیاده‌روهای اروپا Stolpersteine هستند، یعنی سنگ‌های یادبود برای کسانی که نازی‌ها آزارشان دادند. این سنگ‌ها در حدود ۳۰ کشور اروپا قرار دارند.
«Hier woonde» روی یک سنگ یعنی چه؟
«Hier woonde» به هلندی یعنی «اینجا زندگی می‌کرد». متن کتیبه روی Stolpersteine های هلندی معمولاً با آن آغاز می‌شود و آخرین خانه‌ای را نشان می‌دهد که فرد آزادانه برگزیده بود.
کتیبه یک Stolperstein را چگونه بخوانیم؟
کتیبه یک Stolperstein معمولاً یک ترتیب دارد: «اینجا زندگی می‌کرد»، سپس نام، سال تولد و آنچه رخ داد. از بالا به پایین بخوانید.
چرا به آن‌ها سنگ‌های لغزاننده (Stolpersteine) می‌گویند؟
Stolperstein به آلمانی یعنی سنگ لغزاننده. این سنگ‌ها هم‌سطح پیاده‌رو قرار دارند، پس آدم با پا به آن‌ها گیر نمی‌کند، اما برای خواندن نام باید خم شد.
Stolperstein یا struikelsteen: آیا تفاوتی هست؟
Stolperstein به آلمانی یعنی سنگ لغزاننده. در هلندی مردم اغلب struikelsteen می‌گویند که همان معنا را دارد. هر دو واژه به یک سنگ یادبود کوچک اشاره می‌کنند.
پروژه
Gunter Demnig، هنرمند پشت Stolpersteine، کیست؟
Gunter Demnig هنرمند آلمانی است که در سال ۱۹۴۷ در برلین به دنیا آمد. ایده Stolpersteine در سال ۱۹۹۲ به ذهنش رسید و سالها بیشتر سنگ‌ها را خودش گذاشت.
یک Stolperstein چگونه و توسط چه کسی ساخته می‌شود؟
Stolperstein یک بلوک بتنی با یک صفحه برنجی است و متن با دست و حرف به حرف روی برنج زده می‌شود.
یک Stolperstein کجا گذاشته می‌شود، و چرا جلوی آن خانه؟
Stolperstein جلوی آخرین خانه‌ای قرار دارد که فرد آزادانه برگزیده بود، پیش از آنکه مجبور به جابهجایی، مخفی شدن یا دستگیری شود.
چه کسی یک Stolperstein می‌گیرد، و کدام قربانیان یاد می‌شوند؟
Stolpersteine یاد کسانی را گرامی می‌دارند که نازی‌ها بین سالهای ۱۹۳۳ و ۱۹۴۵ آزارشان دادند، از جمله یهودیان، سینتی و روما، و افرادی که به دلایل سیاسی آزار دیدند.
چند Stolperstein وجود دارد و در کدام کشورها؟
بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ Stolperstein در حدود ۳۰ کشور اروپا وجود دارد. در هلند و بلژیک روی هم بیش از ۱۵٬۶۰۰ عدد از آن‌ها هست.
Stolpersteine در کدام کشورها قرار دارد؟
Stolpersteine در حدود ۳۰ کشور اروپا قرار دارد، از جمله آلمان، هلند و بلژیک. اینجا میبینید که پروژه چگونه آغاز شد و گسترش یافت.
Stolpersteine در هلند: از چه زمانی، چند تا، و چرا اینجا؟
نخستین Stolpersteine در هلند در سال ۲۰۰۷ در Borne گذاشته شد. به گفته Stichting 18 September، همراه با بلژیک بیش از ۱۵٬۶۰۰ سنگ وجود دارد.
Stolpersteine در بلژیک: از چه زمانی، و یاد چه کسانی را زنده نگه می‌دارند؟
نخستین Stolpersteine بلژیک، یا pavés de mémoire، در سال ۲۰۰۹ گذاشته شد. این سنگ‌ها یاد کسانی را زنده نگه می‌دارند که نازی‌ها آزارشان دادند، از جمله یهودیان و روماها.
چرا Stolpersteine بزرگ‌ترین یادبود غیرمتمرکز است؟
Stolpersteine اغلب بزرگ‌ترین یادبود غیرمتمرکز جهان نامیده می‌شود. یعنی سنگ‌ها در جاهای بسیار پراکندهاند و در یک مکان جمع نشدهاند.
Stolperschwelle (آستانه لغزاننده) چیست؟
Stolperschwelle یک نوار بلند برنجی با یک متن برای کل گروهی از قربانیان است. در جاهایی به کار میرود که قربانیان بسیار زیادی وجود داشتهاند.
پیدا کردن و دیدن سنگ‌ها
چگونه Stolpersteine نزدیک خودم را پیدا کنم؟
نقشه رایگان Stolpersteine را بر اساس خیابان، شهر یا نام جستوجو کنید، یا از برنامه رایگان برای iPhone و Android استفاده کنید. میتوانید مسیر پیاده‌روی از کنار سنگ‌های نزدیک را هم برنامهریزی کنید.
یک Stolperstein جلوی خانه من: یعنی چه؟
یک Stolperstein جلوی خانه، آخرین خانه‌ای را نشان می‌دهد که فرد روی آن آزادانه برگزیده بود. میتوانید نشانی را روی نقشه پیدا کنید و سنگ را تمیز نگه دارید.
چرا جلوی یک خانه چند Stolperstein هست؟
جلوی یک خانه چند Stolperstein قرار دارد، زیرا هر سنگ برای یک نفر است و در آخرین خانه‌ای قرار دارد که آن فرد آزادانه برگزیده بود.
چگونه یک مسیر پیاده‌روی از کنار Stolpersteine بسازم؟
یک نشانی را روی نقشه Stolpersteine.app باز کنید و مسیر پیاده‌روی از کنار سنگ‌های نزدیک را انتخاب کنید، به صورت رفت و برگشت یا یکطرفه، برای مدت زمانی که میخواهید.
هنگام دیدن یک Stolperstein چگونه رفتار کنیم؟
میتوانید کنار یک Stolperstein بایستید، آن را بخوانید و خم شوید. عکس گرفتن از سنگ کاری عادی است، گل مانند مراسم گذاشته می‌شود، و هرکسی میتواند سنگ را تمیز کند.
آیا پا گذاشتن روی یک Stolperstein بی‌احترامی است؟
پا گذاشتن تصادفی روی یک Stolperstein از نظر این پروژه جرم نیست. حامیان می‌گویند رد شدن از کنار سنگ بی‌احترامی نیست.
آنچه سنگ می‌گوید
واژه‌های هلندی روی یک Stolperstein یعنی چه؟
سنگ‌های هلندی از واژه‌های کوتاهی مانند gedeporteerd، vermoord و ondergedoken استفاده می‌کنند. این راهنما معنای آن‌ها را توضیح می‌دهد تا بتوانید متن روی سنگ را بخوانید.
واژه‌های آلمانی روی یک Stolperstein یعنی چه؟
سنگ‌های آلمانی از واژه‌های کوتاهی مانند Jg.، deportiert و ermordet استفاده می‌کنند. این راهنما معنای آن‌ها را توضیح می‌دهد تا بتوانید متن روی یک Stolperstein را بخوانید.
واژه‌های فرانسوی روی یک pavé de mémoire یعنی چه؟
سنگ‌های فرانسوی از واژههایی مانند né، arrêté، déporté و assassiné استفاده می‌کنند. این راهنما معنای آن‌ها را توضیح می‌دهد تا بتوانید متن روی یک pavé de mémoire را بخوانید.
Westerbork چه بود، نامی که روی بسیاری از Stolpersteine های هلندی است؟
Westerbork یک اردوگاه ترانزیتی در Drenthe بود که بیشتر یهودیان هلند از طریق آن به آشویتس و سوبیبور تبعید شدند. اینجا عددها را میبینید.
آشویتس، سوبیبور، برگن‌بلزن: نام مکان‌ها روی Stolpersteine
بسیاری از Stolpersteine نام یک اردوگاه نازی مانند آشویتس یا سوبیبور را دارند. اینجا میبینید این نامهای مکان روی یک سنگ به چه چیزی اشاره دارند و کجا میتوانید بیشتر بیابید.
چه کسانی یاد می‌شوند
آیا Stolpersteine برای سینتی و روما وجود دارد؟
بله. نخستین Stolperstein که در سال ۱۹۹۲ گذاشته شد، یادآور دستور سال ۱۹۴۲ برای تبعید سینتی و روما بود. سینتی و روما از گروههای یادشده هستند.
آیا Stolpersteine برای اعضای مقاومت و زندانیان سیاسی وجود دارد؟
بله. Stolpersteine یاد کسانی را زنده نگه میدارد که به دلایل سیاسی آزار دیدند و اعضای مقاومت. اینجا میبینید که سنگ‌ها چه می‌گویند و چگونه آن‌ها را روی نقشه پیدا کنید.
آیا Stolpersteine برای شاهدان یهوه وجود دارد؟
بله. شاهدان یهوه از گروههایی هستند که نازی‌ها آزارشان دادند و Stolpersteine یادشان را زنده نگه میدارد. اینجا میبینید چگونه سنگهایشان را روی نقشه پیدا کنید.
آیا Stolpersteine برای مردانی وجود دارد که به دلیل همجنس‌گرایی آزار دیدند؟
بله. Stolpersteine یاد مردان همجنس‌گرایی را زنده نگه میدارد که نازی‌ها آزارشان دادند. اینجا میبینید سنگ‌ها چه شکلی هستند، کجا قرار دارند و چگونه آن‌ها را روی نقشه پیدا کنید.
آیا Stolpersteine برای قربانیان قتل‌های «اتانازی» نازی‌ها وجود دارد؟
بله. Stolpersteine یاد قربانیان قتل‌های «اتانازی» نازی‌ها در میان بیماران و معلولان را زنده نگه میدارد. اینجا میبینید چگونه سنگهایشان را روی نقشه پیدا کنید.
چرا برخی Stolpersteine واژه «جان سالم به در برد» را دارند؟
برخی Stolpersteine برای کسانی گذاشته می‌شود که جان سالم به در بردند، مثلاً با فرار کردن یا مخفی شدن، تا خانوادهها کامل نشان داده شوند. اینجا میبینید چگونه آن‌ها را پیدا کنید.
تمیز کردن و نگهداری
یک Stolperstein را چگونه تمیز کنیم؟ گام به گام.
هرکسی میتواند یک Stolperstein را تمیز کند و برای آن اجازهای لازم نیست. پولیش را با پارچه نرم روی برنج بمالید، بگذارید خشک شود، سپس با یک پارچه تمیز دوباره جلا دهید.
مردم چه زمانی Stolpersteine را تمیز می‌کنند؟ در چه روزها و چند بار؟
هرکسی میتواند یک Stolperstein را تمیز کند و برای آن اجازهای لازم نیست. هر سنگ دستکم سالی یک بار باید تمیز شود. تاریخهای رایج عبارتاند از ۲۷ ژانویه، ۴ مه و ۹ نوامبر.
چرا Stolpersteine از برنج ساخته شده و چرا تیره می‌شود؟
Stolperstein یک بلوک بتنی با یک صفحه برنجی روی آن است. برنج در فضای باز قهوهای و سپس تیره می‌شود. اینجا میبینید چگونه یک سنگ را تمیز کنید.
یک Stolperstein آسیب دیده، دزدیده شده یا از بین رفته است: چه کنیم
اگر یک Stolperstein آسیب دیده، دزدیده شده یا برداشته شده، به گروه محلی Stolpersteine یا شهرداری خبر دهید. اینجا میبینید چگونه یک سنگ کثیف را تمیز کنید.
در کار ساختمانی چه بر سر یک Stolperstein می‌آید؟
یک Stolperstein ممکن است در کار ساختمانی برداشته شود و باید پس از آن دوباره گذاشته شود. اگر سنگی گم شده باشد، به گروه محلی یا شهرداری خبر دهید.
چه کسی از Stolpersteine های شهر من مراقبت می‌کند؟
مردم محلی Stolpersteine را درخواست می‌کنند و هزینه آن را میپردازند. داوطلبان دنبال خویشاوندان میگردند و شهرداری اجازه می‌دهد، زیرا پیاده‌رو زمین عمومی است.
Stolpersteine و ۴ مه: یادبود در جلوی در خانه
۴ مه روز یادبود مردگان در هلند است و روز رایجی برای تمیز کردن Stolpersteine است. هرکسی میتواند سنگ را تمیز کند و برای آن اجازهای لازم نیست.
Stolpersteine در ۲۷ ژانویه: تمیز کردن سنگ‌ها و خواندن نام‌ها
۲۷ ژانویه روز بینالمللی یادبود هولوکاست است. این روز، روز رایجی برای تمیز کردن Stolpersteine و خواندن نامهای روی آنهاست. اینجا میبینید چگونه یک سنگ را تمیز کنید.
نصب سنگ و پژوهش
چگونه یک Stolperstein را برای کسی درخواست یا حمایت کنیم؟
Stolpersteine را افراد خصوصی و گروههای محلی درخواست می‌کنند و هزینه آن را میپردازند. اجازه شهرداری لازم است. هزینهها بسته به سازمان فرق می‌کند.
چه کسی تصمیم می‌گیرد که آیا یک Stolperstein گذاشته شود؟
افراد خصوصی و گروههای محلی پیشقدم می‌شوند. داوطلبان دنبال خویشاوندان میگردند و شهرداری اجازه می‌دهد، زیرا پیاده‌رو زمین عمومی است.
در گذاشتن یک Stolperstein چه می‌گذرد؟ مراسم چگونه است؟
یک Stolperstein در یک مراسم کوچک در پیاده‌رو گذاشته می‌شود، اغلب با حضور خویشاوندان، همسایگان و دانشآموزان. نام‌ها خوانده می‌شود و اغلب گل گذاشته می‌شود.
چگونه درباره فردی که روی یک Stolperstein است پژوهش کنیم؟
نام، سال تولد و نشانی یک سنگ را در آرشیوهایی که در این سایت ذکر شده جستوجو کنید. اگر چیز تازهای پیدا کردید، آن را به بنیاد بفرستید.
کجا می‌توانم عکس یا داستانی درباره یک Stolperstein بفرستم؟
عکس، داستان یا اصلاحی درباره کسی که روی یک Stolperstein است به [email protected] بفرستید. نقشه میتواند عکس را همراه با سنگ نشان دهد.
بحث و آموزش
چرا مونیخ Stolpersteine را مجاز نمی‌داند؟
مونیخ Stolpersteine را روی زمین عمومی مجاز نمی‌داند. مهمترین منتقد، Charlotte Knobloch، اعتراض دارد که نام‌ها در جایی قرار دارد که مردم راه میروند.
Stolperstein یا لوح یادبود: تفاوت چیست؟
Stolperstein سنگ کوچکی است که در پیاده‌رو برای یک نفر گذاشته می‌شود. یک لوح یادبود یا بنای معمولی اغلب در یک مکان قرار دارد.
چگونه Stolpersteine را به کودکان توضیح دهیم؟
از خود سنگ شروع کنید: یک صفحه برنجی کوچک در پیاده‌رو با یک نام و عبارت «اینجا زندگی می‌کرد». سپس توضیح دهید چه کسی آنجا زندگی می‌کرد و چه رخ داد.
Stolpersteine در کلاس درس: یک درس یا یک پروژه
یک درس کوتاه درباره Stolpersteine: یک سنگ را بخوانید، نشانی آن را روی نقشه پیدا کنید، درباره فرد در آرشیوها پژوهش کنید و در گذاشتن یک سنگ شرکت کنید.
